O vindeiro 13 de novembro terá lugar na Facultade de Ciencias da Comunicación da USC o obradoiro Comunicar a Ciencia: Os medios de comunicación e a divulgación do coñecemento. A inscrición é gratuita e o prazo remata o vindeiro 10 de novembro. Para máis información e darte de alta na actividade preme aquí. Continue Reading »
Después de que en el último año Facebook haya conseguido incrementar en un 595% el número de usuarios en España, llegando a los 2,3 millones, al tiempo que otras redes sociales aumentan su penetración en nuestro país, numerosos investigadores en comunicación se interesan por los cambios que la presencia de estas herramientas están provocando en nuestros hábitos comunicativos.
En el I Congreso Internacional Sociedad Digital que se celebra estos días en la Universidad Complutense de Madrid se ha debatido sobre la capacidad de las Redes Sociales de romper barreras geográficas en nuestras relaciones sociales y sobre su capacidad de movilización. Judith Cortés estudia como una convocatoria a través de Facebook consiguió movilizar a 15 millones de Colombianos para manifestarse en contra de las FARC a inicios de 2008. Flávio Nunes nos cuenta como gracias a una red social dirigida a “couchsurfers” los portugueses viajan a destinos de todo el mundo donde se alojan gratuitamente en casas de personas que han conocido a través de la red.
Sin embargo algunos investigadores como Guillermo Jiménez advierten de la importancia de no “vanagloriar las potencialidades de estas redes” y advierten que la letra pequeña de los avisos legales que aceptamos para hacer uso de ella está lejos de proteger la propiedad intelectual y los intereses de privacidad de los usuarios.

Membros do grupo atopámonos, dende onte e ata mañá, participando no I Congreso Sociedad Digital organizado polo colectivo de investigación Socmedia, dirixido polo catedrático Francisco García.
O evento está a celebrarse na Facultade de Ciencias de la Información da Universidade Complutense de Madrid. Este encontro constitúese coma un evento de análise arredor do desenvolvemento actual da Socidade da Información, os retos e as oportunidades que xorden no ámbito dos contidos e servizos dixitais. Ademais, é este un espazo de intercambio de experiencias, información e coñecemento para a universidade, as institucións e a empresa privada. Podedes atopar máis información e seguir o congreso en directo na súa páxina web.
Castells defendeu con vehemencia a importancia da interdisciplinariedade e da transdisciplinariedade na universidade. O verdadeiramente relevante non é discutir en que campo da ciencia se desenvolve un traballo ou a pertinencia de que se chame dunha maneira ou outra, senón con que outros ámbitos se poden establecer pontes de colaboración.
Por que é tan importante para Castells esta colaboración entre disciplinas? Porque é nese terreo de ninguén, explicado como un lugar “entre fallas” polo profesor Castells valéndose dun símil coa xeoloxía, onde se produce a innovación, polo que se fai necesaria unha reconceptualización das disciplinas e dos camiños de colaboración que entre elas se poden debuxar.
Aquí remata a serie de posts destinados a comentar a magnífica conferencia que o profesor Castells impartiu en Santiago de Compostela o día 15 de outubro de 2009.
Hoxe en día, afirmaba Castells, as persoas deben esforzarse en “aprender a aprender en un mundo interactivo”. Deben primar os individuos “autoprogramables”, aqueles que son capaces de adquirir novos coñecementos e recombinalos para poder acceder a unha redefinición laboral, sobre os “xenéricos”, os substituíbles e vulnerables ante os axustes á baixa dos recursos humanos nas empresas, os que carecen da capacidade de reciclaxe necesaria.
Neste senso, e tendo en conta que unha vez as persoas acceden ao mercado laboral contan con pouco tempo para poder acudir a centros de formación presencial, Castells enfatiza a necesidade da existencia de centros que posibiliten unha formación virtual de calidade. Esta formación de carácter virtual permite a reciclaxe continua da forza de traballo polo que os traballadores “xenéricos” terían oportunidades de “reprogramación” e inmersión en novos postos de traballo derivados da súa nova capacidade para adquirir coñecemento e recombinalo coa experiencia acumulada.
Castells sintetiza en 6 as funcións que a universidade ten desenvolvido ao longo da súa historia:
- A universidade que produce valores e lexitimación social propia da fase na que as escolas teolóxicas centraban a actividade universitaria.
- Función de selección de elites a través da súa educación e da configuración da súa rede social.
- A universidade formadora de profesionais propia da universidade tecnolóxica.
- Función de produción de coñecemento. Castells fala da universidade científica, función tardía que comezou a desenvolver na segunda metade do s.XIX en Alemaña e logo importada polos E.U.A. a finais dese mesmo século.
- A universidade educadora de masas. A universidade xeralista que estende o dereito á educación universitaria a todo o mundo. Os recursos non medran proporcionalmente ás necesidades plantexadas polo incremento de alumnos. Trátase do que Castells acuñou como “café para todos, pero descafeinado”.
- Función emprendedora. A universidade emprendedora xestiona a conexión entre o mundo da empresa e a produción de coñecemento que se desenvolve no seu seo. É a encargada de trazar pontes de relación para que o fluxo de coñecementos entre a universidade e a necesidade de desenvolvemento de aplicacións e tecnoloxías da empresa privada sexa continuo, frecuente e de calidade.
Ningunha universidade desenvolve as seis funcións na súa totalidade xa que segundo Castells é “imposible” que isto suceda. Hoxe en día, as institucións universitarias deberían centrarse en acadar calidade na súa actividade desenvolvendo algunha das funcións anteriormente descritas. A excelencia debe ser un dos fins primeiros das universidades xunto coa súa función de servizo público (que non implica a exclusión das universidades privadas que realicen tamén unha boa labor de servizo á público) e a necesidade de autoconstituirse como espazos con autonomía propia para servir á sociedade nun contorno de liberdade.
“A universidade é a institución central do mundo en que vivimos”. Deste xeito comezou Manuel Castells a conferencia que impartiu onte na Sala de Debates do Centro de Estudos Avanzados da USC. Este papel central que Castells apunta susténtase no feito de que son as universidades e non outras institucións as principais produtoras de coñecemento así como as responsables de formar a quen manexa, aplica e xestiona ese coñecemento. A intervención, titulada “A Universidade na era da información” serviu para que o profesor Castells apuntara as función básicas da universidade, herdanza das diferentes etapas históricas polas que pasou, así como para tratar temas tan interesantes como a necesidade de reciclaxe que os traballadores experimentan no mundo actual e as formas de facerlle fronte valéndose das novas tecnoloxías ou a relación entre as disciplinas do coñecemento científico e a súa relación.
Iremos publicando algunhas reflexións que o profesor Castells realizou durante a conferencia de onte.

Manuel Castells acompañado por Manuel Gago (esquerda) e Xosé Pereira (dereita).
A Facultade de Ciencias da Comunicación tivo a honra de contar hoxe coa presencia do catedrático Manuel Castells, que foi acompañado na súa visita polos profesores Xosé Pereira, Manuel Gago e polo investigador Carlos Toural.
Manuel Castells, profesor da Universitat Oberta de Catalunya, Catedrático Emérito de Socioloxía e Catedrático de Planificación Urbana e Rexional da University of California (Berkeley), impartirá este xoves a conferencia titulada “La universidad en la era de la información”. O acto terá lugar na Sala de Debates do Centro de Estudos Avanzados no Parque de Vista Alegre, en Santiago de Compostela, o xoves día 15 ás 19:00 horas.
Na páxina de Novos Medios daremos boa conta do que o profesor Castells aporte a esa visión sobre a relación entre a universidade e o período histórico que está a vivir, a era da información.